ZAPRASZAMY NA CIEKAWY REPORTAŻ TVP POLONIA
„Myśląc ojczyzna”
Ojczyzna – kiedy myślę – wówczas wyrażam siebie i zakorzeniam, mówi mi o tym serce, jakby ukryta granica, która ze mnie przebiega ku innym, aby wszystkich ogarnąć w przeszłość dawniejszą niż każdy z nas: Z niej się wyłaniam…
Gdy myślę Ojczyzna – by zamknąć ją w sobie jak skarb.
Pytam wciąż, jak go pomnożyć, jak poszerzyć tę przestrzeń, którą wypełnia.
Karol Wojtyła.
Ten wiersz Karola Wojtyły często się pojawia na emigracji wśród nas Polaków. Słowa te są bardzo celne i ponadczasowe. „Ojczyzna – kiedy myślę – wówczas wyrażam…” – te słowa są dla nas mobilizacją i wzmagają w nas, czyli w Polonii chorwackiej, chęć do promocji Polski w Chorwacji na terenie Splitu i okolic. Należy wspomnieć, iż promować Polskę poza granicami kraju można na różne sposoby, jednak dla nas najbardziej wyrazista i zapisująca się w kartach historii jest promocja poloników.
Nasze Towarzystwo „Polonez” właśnie ten zakres swojej działalności przyjęło jako najważniejszy. Wpływ na również miał fakt, iż o polonikach w Chorwacji mało kto wie w Polsce. Poloniki w Chorwacji możemy spotkać w każdym regionie. My w swej działalności skupiamy się na regionie Dalmacji. Poloniki możemy znaleźć w Dubrowniku, na wyspie Daksa, na wyspie Vis, na wyspie Šolta oraz Kaštelach w pobliżu Splitu. Tym razem skupiliśmy się na promocji symboli polskich na wyspie Šolta. Wyspa ma bardzo bogatą historię, co opisuję po niżej. Poloniki w występują w miejscowości Rogač, gdzie znajduje się płyta poświęcona marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, przywieziona i zainstalowana 8 września 1932 na Domu Polskim „Zofiówka”. Obecnie znajduje się w kościele św. Teresy w Rogaču. W miejscowości Grohote znajdują się podarowane ikony bł. Kingi i Salomei. Natomiast w Nečujamie jest najwięcej pamiątek: 4 ha ziemi, byłej własności „Towarzystwa Dom Polski nad Adriatykiem” (1927-1944) zwane Chrobrzynem, były pensjonat „Dom Polski nad Adriatykiem”, kościół polski św. Piotra, kopia obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, podarowany przez polskie władze miasta Wilna 8 września 1932 roku oraz tablica poświęcona Krzysztofowi Kamilowi Baczyńskiemu, który przebywał na koloniach letnich w 1937 i 1938 roku. Te polskie ślady zmobilizowały nas do postawienia tablicy informacyjnej. Celem było, aby przede wszystkim przybywający polscy turyści i mieszkańcy poszerzyli swoją wiedzę na temat akcentów polskich lat 1927-1939 na tym terenie. Podczas uroczystości była zaprezentowana wystawa, zorganizowana na podstawie materiałów archiwalnych z lat 1927-1948. Został również wydany mini przewodnik o polonikach na przestrzeni dziejów; aby treść dotarła do szerokiego grona odbiorców, został wydany w j. polskim, chorwackim i angielskim. Ku naszemu zadowoleniu przewodnik cieszy się wielkim zainteresowaniem zamawiających. Prezes Towarzystwa Monika Waligórska wygłosiła re materiałów archiwalnych. Konferencja była pośwferat na podstawie zebranych
ięcona śladom Polaków na przestrzeni stuleci w Chorwacji, które się sięgają czasów pierwszego naszego władcy Mieszka I, natomiast nacisk całości konferencji był skupiony na śladach poloników na wyspie Šolta i działalności Domu Polskiego nad Adriatykiem. Uczestnikami uroczystości byli zarówno członkowie naszego Towarzystwa „Polonez”, jak i mieszkańcy wyspy. Zwieńczeniem uroczystości było złożenie kwiatów pod tablicą w Rogaču, upamiętniającą marszałka Józefa Piłsudskiego oraz pod tablicą w Nečujamie, poświęconą Krzysztofowi Kamilowi Baczyńskiemu.
Zaszczytem dla nas było gościć TVP Polonia. Monika Waligórska, Roman Waligórski, Ewa Kaštelan, Ewa Barosić (mówiła o działalności i znaczeni szkoły polskiej w naszym Towarzystwie „Polonez”). Dzięki obecności pana redaktora Przemysława Adamskiego materiał z naszej uroczystości został wyemitowany i dzięki temu odbił się szerokim echem. Miło było słyszeć od widzów wyemitowanego materiału, że gratulują nam wspaniałej promocji Polski i życzą dalszych sukcesów”.
Nadmienię, iż jeden z badaczy dziejów obecności polskich śladów na wyspie Šolta napisał:
„ …Dom Polski jednak istnieje nadal, cały w swoim pierwotnym kształcie, jeszcze z czasów Marulicia, a w jego sąsiedztwie lśni biały kościół Matki Boskiej Ostrobramskiej. Wciąż wyczekują swoich niezapomnianych Polaków” – Żivan Bezić
Ciekawe inform
Braterskie stosunki polsko-chorwackie na przestrzeni stuleci
Polacy na wyspie Šolta – Dom Polski nad Adriatykiem
Za umożliwienie realizacji tak ważnego dla nas projektu składamy szczególne podziękowania: Senatowi Rzeczypospolitej Polskiej, Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” i Urzędowi Miasta Splitu.
Zredagowała: Monika Waligórska