UROCZYSTOSCI NA WYSPIE ŠOLTA

POLSKO – CHORWACKIE UROCZYSTOSCI NA WYSPIE ŠOLTA BRATERSKICH WIĘZI

Uroczystości, do których przygotowaliśmy się rok – „Śladami Polaków na Šolcie – tablica poświęcona Krzysztofowi Kamilowi Baczyńskiemu”.
Piątego czerwca br. zjechali się na Šoltę zaproszeni goście. Byli wśród nich: Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Chorwacji, Maciej Szymański, radca Grzegorz Gawin wraz z małżonką, konsul Janusz Tatera, drugi konsul Agata Kozłowska, poseł RP w Polsko – Chorwackiej Grupie Parlamentarnej Tomasz Głogowski, dyrektor Departamentu do Spraw Współpracy z Polonią i Polakami za Granicami Kraju w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Jacek Junosza Kisielewski, specjalista ds. promocji polskiej kultury poza granicami kraju, Janusz Tymoszewski. Ze strony chorwackiej przybyli: poseł przedstawiciel polskiej mniejszości narodowej w parlamencie chorwackim Veliko Kajtazi, poseł Dujomir Marasović, prelegenci dr Slaven Kale i redaktor Branko Šegota, przedstawiciel polskiej mniejszości narodowej miasta Zagrzeb Walentyna Lončaric oraz liderzy polonijnych towarzystw w Chorwacji. Obecni byli także chorwaccy współorganizatorzy – naczelnik wyspy Šolty, Nikola Cecić Karuzić i dyrektor punktu informacji turystycznej na wyspie Šolcie, Zorana Kaštelanac. Udział w uroczystościach wzięli także: tzw. dobry duch wyspy Šolty, Dinko Sule, przewodnicząca Polsko-Chorwackiego Towarzystwa w Warszawie Beata Przybyszewska, artyści z Krakowa – solistka Barbara Figurniak oraz kompozytor Mateusz Jarosz. Na odsłonięcie tablicy przybyli również członkowie PTK POLONEZ.
W piątek, piątego czerwca wieczorem, wszyscy uczestnicy udali się do miejscowości Rogač, do kościółka św. Teresy, gdzie znajduje się tablica, poświęcona marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, ufundowana przez Polaków z tamtych czasów (początek XX wieku). Tu przedstawiciele wszelkich instytucji i towarzystw złożyli kwiaty. Konsul J. Tatera w skrócie opowiedział historię tablicy Piłsudskiego w kościele św. Teresy.   Następnie udaliśmy się do miejscowości Grohote – tu nastąpiło otworzenie archiwalnej wystawy, dotyczącej poety i powstańca warszawskiego, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz dokumentującej ważne wydarzenia z życia Polaków na Šolcie i Domu Polskiego nad Adriatykiem na początku XX wieku. Na wystawie zaprezentowaliśmy kopie archiwalnych akwarel Baczyńskiego, rękopisy, zeszyty i inną dokumentację, dotyczącą poety oraz kopie gazet, które piszą o polskich uroczystościach na przed Drugą Wojną Światową. Zainstalowanie wystawy na starych, kamiennych murach stanowiło dopełnienie ekspresji eksponatów. Wystawa wzbudziła szczególne zainteresowanie, a o uznaniu gości świadczy fakt, iż wiele Towarzystw złożyło swoje zapytanie o możliwość udostępnienia naszej wystawy. W piątek wszystkich przybyłych przywitał gospodarz wyspy, naczelnik Nikola Cecić – Karuzić. W imieniu PTK Polonez wystawę otwarła i słowo wstępne wygłosiła wiceprezes Monika Waligórska, po czym swój występ miała żeńska klapa z Šolty (miejscowy zespół ludowy). W kolejnym dniu naszych uroczystości (w sobotę) wszystkich uroczyście przywitała prezes PTK Polonez, Ewa Kaštelan. Zaczęło się seminarium z wykładami, które w sposób ciekawy wygłosili: Zorana Kaštelanac o wyspie Šolcie, dr Slaven Kale o Polakach w Chorwacji i redaktor Branko Šegota o Polakach na wyspie Šolcie oraz kompozytor Mateusz Jarosz opowiedział o swoich poszukiwaniach śladów Krzysztofa Kamila Baczyńskiego na wyspie Šolta wraz z solistką Barbarą Figurniak. Referatów wszyscy słuchali z zaciekawieniem – były to ciekawostki, o których mało kto słyszał. Ostatnim punktem programu było coś, czego nikt się nie spodziewał. Nastąpiło wręczenie honorowych orderów wyróżnienia za zasługi na rzecz promocji polskiej kultury poza granicami kraju. Zostały one przyznane członkom PTK POLONEZ: pani Barbarze Đirlić, pani Ewie Kaštelan i pani Monice Waligórskiej, a także przedstawicielowi społeczności wyspy Šolty, Dinkowi Sule. Ordery zostały przyznane na wniosek Ambasady Polskiej w Republice Chorwacji, który zatwierdziła pani minister Małgorzata Omilanowska. Ten gest bardzo wzruszył wyróżnionych – głos się łamał ze wzruszenia.

  Następnie przejechaliśmy do miejscowości Nečujam. Wszyscy zgromadzili się przed Domem Polskim, na początku XX wieku odremontowanym i wykupionym przez Spółdzielnię Polską nad Adriatykiem (w domu tym kiedyś mieszkał i tworzył ojciec literatury chorwackiej, Marko Marulić). Wszyscy przybyli mieli zaszczyt uczestniczyć w historycznym wydarzeniu, jakim było odsłonięcie tablicy pamiątkowej, poświęconej powstańcowi i poecie, Krzysztofowi Kamilowi Baczyńskiemu, który w latach 1937 i 1938 przebywał na Šolcie na letnich koloniach (tu powstały jego pierwsze akwarele i wiersze, które były prezentowane na wystawie).
Podniosłego przecięcia wstęgi dokonali: Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Chorwacji, Maciej Szymański, dyrektor Departamentu ds. Współpracy z Polonią i Polakami Poza Granicami Kraju, Jacek Junosza Kisielewski oraz gospodarz wyspy – naczelnik Nikola Cecić Karuzić, po czym konsul RP, Janusz Tatera, przeczytał przesłanie biografa poety, Wiesława Budzyńskiego do zgromadzonych, dotyczące postaci poety i powstańca Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Następnie przeszliśmy do części artystycznej. Pierwsze było wystąpienie dzieci z naszej szkoły polskiej, które recytowały wiersze K.K. Baczyńskiego w języku polskim i chorwackim. Następnie przepięknie wyrecytowała wiersz „Deszcze” K.K. Baczyńskiego Đurđica Čilić Škeljo (tłumacz poezji Baczyńskiego). Koncert utworów K.K. Baczyńskiego wykonała solistka z Krakowa Barbara Figurniak wg interpretacji kompozytora Mateusza Jarosza, a zwieńczeniem części artystycznej był występ taneczny šoltańskiego zespołu ludowego.
Ponadto w programie uroczystości przewidziany był czas na spotkanie z dyrektorem, panem Jackiem Junoszą Kisielewskim – głównym tematem były nasze problemy w realizacji projektów polonijnych.

Patronat nad projektem objęli
Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Republice Chorwackiej,
Ambasada Republiki Chorwacji w Polsce,
Małopolskie Urząd Marszałkowski w Krakowie
Polsko – chorwacka grupa parlamentarna w Parlamencie Polskim

Zredagowała: Monika Waligórska

Zdjęcia
Andrea Kaštenan i Ivan Barisić
Tłumaczenie
Roman Waligórski