500 rocznica od nadania szlacheckiego tytułu i herbu polskiego oraz podarowania ikony Matki Boskiej z Dzieciątkiem przez Zygmunta Starego
Na przestrzeni wieków słowiańskie więzy często się wspólnie przeplatały. Należymy też do wspólnej grupy językowej, co również nas łączy i bardzo często możemy się doszukać podobieństw w wyrazach.
Jako Polonia działająca w Chorwacji znaleźliśmy wiele powiązań mówiących o naszych wspólnych przyjacielskich stosunkach dyplomatycznych.
W tym roku mija 500 rocznica od nadania szlacheckiego tytułu i herbu polskiego oraz podarowania ikony Matki Boskiej z Dzieciątkiem przez Zygmunta Starego legatowi papieskiemu Ivanowi Stafileo.
Ivan Stafileo ur. 1472 w Kastelu Stafiliciu, którą to osadę założył jego ojciec Stjepan Stafileo, zmarł 1528. Był biskupem szybenickim następnie legatem papieskim, profesorem prawa kanonicznego, członekiem roty rzymskiej. Był delegowany na wiele dworów królewskich w Europie między innymi na dwór polski za panowania Zygmunta I. Ivan Stafileo przebywał w Krakowie prawdopodobnie od roku 1511-1512. W 1512 roku 8 lutego udzielił ślubu Zygmunowi I z jego pierwszą żoną Barbarą Zápolyą. Za szczególne zasługi został mu nadany tytuł szlachecki i herb orła w koronie oraz została podarowana ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Ikona wg. 
wierzeń ludności zamieszkującej miasto Kasztele (w pobliżu Splitu) uratowała ich od najazdów Tureckich. Dlatego też, co roku odbywa się wielka procesja ku czci Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Ikona jest przechowywana w skarbcu kościoła w Kastel Stafilicu. W ten oto sposób zacieśniły się kontakty przyjacielskie i dyplomatyczne z Chorwacją, które przez wieki się przeplatały, podkreślając wspólne słowiańskie korzenie.
Chcąc upamiętnić 500-setną rocznicę tego wydarzenia, postawiliśmy tablicę pamiątkową. Projekt przygotowaliśmy wspólnie z Muzeum Miasta Kastela. Przygotowując projekt najpierw musieliśmy dojść do licznych źródeł potwierdzających autentyczność tego faktu. Kolejno szukać sponsorów i dopiero mogliśmy przystąpić do przygotowania uroczystości. Termin imprezy wyznaczyliśmy 12 października 2012 roku. Program był całodniowy. Do południa było seminarium po południu uroczysta msza, odsłonięcie 
tablicy i koncert. Na uroczystość zostały zaproszone władze miasta Kaštele. Przybyli Panburmistrz Joško Berket,Pani wiceburmistrz Marinka Parčina i drugi wiceburmistrz Pan Marinko Kovačev oraz delegacja z Krakowa: Pan Marszałek Województwa Małopolskiego Wojciech Kozak, Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Pan Paweł Włodarczyk oraz Konsul Rz.P.P. z Zagrzebia Pan Janusz Tatera. Podczas odsłonięcia był również obecny Wojewoda Województwa Splicko-Dalmatyńskiego Pan Ante Sanader. Uroczystość rozpoczęła się uroczystym odśpiewaniem hymnu polskiego i chorwackiego . Ze strony polskiej gości przywitała prezes towarzystwa PTK „POLONEZ” Ewa Kastelan , ze strony muzeum dyr. Ankica Babin. Zaproszeni goście wygłosili krtkie przemówienia podkreślając wagę wydarzenia. Referaty wygłosił Konsul Honorowy R.CH w Krakowie Pan Paweł Włodarczyk, Profesor Katja Marasović o rozwoju przestrzennym Kasteli. Kustosz Muzeum w Trogirze Danka Radić „Ród Stafiliciów” oraz kustosz Muzeum Miasta Kaštela Sanija Acalija „Kult ikony Matki Boskiej”
Druga część rozpoczęła się mszą świętą o godz., 18.00 którą odprawił biskup. Nawiązując do wspólnej historii wygłosił piękne kazanie.Przed samym odsłonięciem tablicy nasz kolega Ljubo Podrug odśpiewał hymn polski i chorwacki, co podkreśliło doniosłość chwili a nas przeszyły dreszcze emocji. Następnie główna część uroczystości – odsłonięcie tablicy informacyjnej tego wydarzenia. Odsłonięcia dokonał ze strony chorwackiej burmistrz miasta Kastela PanJosko Berket, ze strony polskiej I Radca Konsul RP. w Zagrzebiu Pan Janusz Tatera. Zwieńczeniem uroczystości był wspaniały koncert artystyczny a szególnym akcentem było odśpiewanie Ave Maryja oraz Pieśń Niewolników z opery Nabuko. 
Potem wszyscy uczestnicy uroczystości odsłonięcia tablicy pamiątkowej przeszli na wspólny poczęstunek polsko – chorwaki. Sympatycznym akcentem było wino Stafileo i stara polska królewska nalewka z miodem. Tym to akcentem uroczystość dobiegła końca. Miło było słyszeć słowa sympatii za wspaniale zorganizowaną uroczystość. Następnego dnia przedstawiciele PTK „POLONEZ” Ewa Kastelan, Barbara Đirić, Monika Waligórska oraz Roman Waligórski pokazali polskiej delegacji Split, Trogir i Kaštela, w których najbardziej spodabał się Ogród Biblijny . Pan Marszałek Wojciech Kozak, Pan Konsul Honorowy R.CH w Krakowie Paweł Włodarczyk oraz Pan Konsul RP. z Zagrzebia Janusz Tatera wyjechali pełni wrażeń z pobytu w pięknej Dalmacji oraz pełni smakołyków charakterystycznych dla tego rejonu.
Mamy nadzieję, że tablica pamiątkowa zostanie wpisana do przewodnika po Dalmacji, jako jedna z ważniejszych informacji o stosunkach polsko-chorwackich XVI wieku.
Na tablicy widnieje tekst w dwóch językach
„ Z OKAZJI 500 ROCZNICY NADANIA POLSKIEGO TYTUŁU SZLACHECKIEGO I HERBU PRZEZ KRÓLA POLSKIEGO ZYGMUNTA I W 1512 ROKU W KRAKOWIE IVANU STAFILEO (1472 – 1528) HUMANIŚCIE, TROGIRSKIEMU ARCYDIAKONOWI, SZYBENICKIEMU BISKUPOWI I PAPIESKIEMU LEGATOWI, SYNOWI STJEPANA STAFILEO, ZAłOŻYCIELA KAŠTEL STAFILIĆA“
TABLICĘ INFORMACYJNĄ UFUNDOWAŁY:
MIASTO KAŠTELA
I
POLSKIE TOWARZYSTWO KULTURALNE „POLONEZ“
W 2012 ROKU
o nas TV-Kraków
http://www.tvp.pl/krakow/kronika/wideo/21-x-2012-godz-2145/8864897